Spaarpot: € 2,67 +/- € 0,06 p/j
Uitbetaling:

Telescopen

Schrijf kopersgids

Kopersgidsen

Lees waar je op moet letten bij het kopen van telescopen.

Waar moet je op letten bij het kopen van een Telescoop?

  Geschreven op dinsdag 28 juli 2015      Kwaliteitsscore: 75.0 / 100

Start met een binoculiar

Voordat je een telescoop aanschaft kun je het beste beginnen met een binoculiar. Een binoculair is een verrekijker. Op deze manier raak je gewend aan het kijken naar de sterren en kun je voor jezelf bepalen of je over wilt stappen op een telescoop. Met een telescoop moet je op veel meer zaken letten. Het is dus belangrijk dat je van te voren goed nadenkt wat je met een telescoop wilt doen of dat een binoculair voldoende is.

De vergroting

Een marketing truc die veel wordt toegepast bij het verkopen van een telescoop is de vergroting. De vergroting zegt echter niks over de rest van de telescoop. Vaak wordt de maximale vergroting geadverteerd. Echter is het erg moeilijk om het beeld scherp te krijgen en in de praktijk valt dit altijd tegen. Je zou het kunnen vergelijken met de maximale snelheid van een auto. Dat een auto 200 km/h kan rijden is mooi maar in de praktijk komt het zelden voor.

De basis en montering

Een goede montering is erg belangrijk indien je een telescoop wilt aanschaffen. Indien je wel eens met een binoculair naar boven hebt gekeken merk je al snel dat het beeld veel beweegt. Met een telescoop kun je erg diep de ruimte in kijken. Omdat de aarde ronddraait zie je objecten al snel verdwijnen uit het zicht. Een goede montering is belangrijk zodat je makkelijk en snel je telescoop kan corrigeren.

Vaak wordt er bij de telescoop een montering geleverd. Je kunt ook losse monteringen kopen let er echter wel op dat je telescoop erop past. Laat je daarom goed informeren over de mogelijkheden.

De diameter

Een van de belangrijkste dingen waar je naar moet kijken is de diameter van de spiegel. Hoe groter de spiegel hoe meer licht er wordt opgevangen en dus hoe meer je kunt zien. Het is echter niet verstandig om direct een telescoop te kopen met de grootse diameter. Indien je iemand kent die al een telescoop bezit is het zeer verstandig om daar eens een kijkje te nemen en vervolgens voor jezelf na te gaan of een grotere diameter nodig is.

Heb je deze optie niet laat je dan goed informeren via internet of bekijk reviews op Klezzer. Een telescoop wordt erg prijzig naarmate de diameter groter wordt.

Manueel of GOTO

Hoe goed ken jij de sterrenmap? Indien je niet weet waar je naar kijkt kun je veel prachtige objecten missen. Het is daarom van belang dat je van te voren een keuze maakt of je alles zelf wilt opzoeken met de hand of een systeem gebruikt die dit voor je doet.

GOTO gebruikt speciale software die de stand van planeten, sterrenstelsels en andere objecten weet. Deze software stuur een motortje aan waardoor je telescoop automatisch naar de juiste richting wijst. Persoonlijk heb ik een telescoop zonder GOTO. Ik zit er sterk over na te denken om wel een GOTO systeem aan te schaffen. Het is erg lastig om zonder GOTO objecten te vinden.

Indien je ze eenmaal gevonden hebt is het ook nog de kunt om de objecten in het beeld te houden. Omdat je erg ver de ruimte in kijkt zullen objecten snel uit beeld verdwijnen. Zonder GOTO ben je dus continue aan het bijsturen/draaien van de telescoop.

Het nadeel van GOTO is natuurlijk de extra kosten die je moet betalen. Daarnaast kan de motor of andere onderdelen stuk gaan wat in de toekomst extra kosten met zich mee kan brengen. Voor een echte beginner is het dus erg belangrijk om van te voren te weten hoeveel tijd je kunt en wilt besteden aan het zelf zoeken van objecten. Dit kan in de praktijk namelijk letterlijk uren duren en soms vind je gewoon niks.

De sterrenmap

Zoals voor het wegennet een (digitale) map bestaat, bestaat er voor de sterrenhemel ook een map. Deze map kun je gebruiken om verschillende objecten op te sporen. Hiervoor kun je een aantal apps gebruiken zoals:

  • Google sky map
  • Star Chart
  • Night Sky Light

Er bestaan daarnaast nog veel meer apps ( gratis en betaald). Zonder een sterrenmap naar de hemel kijken is een onbegonnen werk. Indien je niet weet waar je naar kijkt is de kans klein dat je iets zult vinden. De meeste lichtpuntjes in de hemel zijn verre zonnen die enkel een groter stipje worden indien je er met een telescoop naar gaat kijken.

Met een sterrenapp kun je je smartphone gebruiken om bepaalde objecten te vinden en op deze manier je telescoop proberen te richten. Dit gaat nog steeds handmatig dus erg accuraat is het niet altijd. Wel kun je op deze manier vele planeten en andere heldere objecten vinden.

Verschillende lenzen

Je kunt zelf kiezen met welke vergroting je kijkt. Hiervoor kun je verschillende lenzen kopen die het beeld beïnvloeden. Met een lens bepaal je de vergroting en daarmee de afstand hoe ver je kunt kijken. Hoe sterker de vergroting hoe kleiner de oppervlakte van het beeld.

Er bestaan ook lenzen die verstelbaar zijn. Eigenlijk heb je dan meerdere lenzen in een. Ook de kwaliteit van de lenzen zijn belangrijk. Een lens kan erg duur zijn. Dit heeft voornamelijk te maken met het gebruikte glas. Naarmate je meer ervaring hebt met lenzen kom je er vanzelf achter welke voor jou het beste werkt.

De lens kun je via een opzet stuk in de telescoop plaatsen. Op de manier kun je makkelijk van lenzen verwisselen. Indien je in wilt zoemen moet je dus een lens hebben die meerdere vergrotingen aankan. Anders zal je telkens de ene lens eruit moeten halen en de andere erin moeten stoppen.

Collimeren

Een telescoop is niet simpelweg installeren en sterren bekijken. Voordat je een telescoop wilt gebruiken moet deze gecollimeerd worden. Dit houdt in dat je de spiegels op elkaar afstelt zodat het beeld op de juiste manier je lens binnenkomt.

Collimeren wordt veelal gedaan met een soort van laserpen. De laserpen stop je in het opzet stuk van de telescoop. Deze stuurt vervolgens een laser naar de spiegel onderin de telescoop (afhankelijk van het type, daarover later meer). De spiegel stuurt vervolgens de lasterstraal weer terug naar de laserpen. Op deze laserpen zit een soort van dartbord achtige indeling. Het is de bedoeling dat de laser precies in het midden schijnt. Zoniet buigen de lichtstralen af en krijg je een minder scherp beeld. Indien de laser niet in het midden uitkomt zal je de spiegels moeten bijstellen. Collimeren doe je in principe elke keer zodra je de telescoop wilt gebruiken.

Finder

De finder is een soort van verrekijker die bovenop de telescoop is gemonteerd. Omdat de lenzen die je normaal gebruikt te ver inzoemen is het erg moeilijk om bepaalde objecten te vinden. Door de finder te gebruiken kun je een groter gedeelte zien. Stel je telescoop zo af dat een object die midden in de finder staat ook direct midden in het zichtveld van de lens staat. Zodra je een object hebt gevonden met de finder kun je dan ook direct bekijken met de telescoop.

Locatie en kwaliteit van de lucht

Tijdens het gebruik van een telescoop is de locatie erg belangrijk. Middenin een drukke stad is de lucht kwaliteit erg slecht in vergelijking op het platte land. Dit heeft te maken met o.a. omgevingslicht. In een stad heb je zoveel omgevingslicht dat het beeld altijd slechter is dan bij iemand die op het platte land woont.

Indien je goed zicht wilt hebben kan het zijn dat je de telescoop mee moet nemen naar een rustige plek zonder veel omgevingslicht. De telescoop moet daardoor redelijk compact zijn en makkelijk mee te nemen. Of je moet de tijd er voor over hebben om een grote telescoop te vervoeren. In de praktijk kan dit tegenvallen. Zo heb ik een relatief grote telescoop die ik van 5 hoog naar beneden moest tillen (geen lift aanwezig). Na een paar keer heb je daar geen zin meer in. Achteraf gezien was het dus niet verstandig om een grote telescoop te kopen. Wel had ik een dakterras waar ik prima kon kijken maar omdat ik alsnog midden in de stad zit werkt dat gewoon minder goed.

Opwarmen spiegel/telescoop

Een telescoop moet altijd opwarmen of afkoelen voordat deze gebruikt wordt. De temperatuur van de lucht bepaald hoe het licht getransporteerd wordt. Denk bijvoorbeeld aan de hitte die van de kachel af komt. Je ziet de hitte er letterlijk vanaf komen. Dit verstoord het licht en daarmee het beeld.

Hoe doe je dit precies? Door de telescoop minstens een half uur tot een uur voor gebruik buiten te zetten. Hierdoor koelt de lucht in de buis tussen de lenzen af. Zodra de temperatuur overal gelijk is heb je de beste beeldkwaliteit. Zet natuurlijk je telescoop niet buiten zodra je eventueel regen verwacht.

Verschillende opties

Naast verschillende lenzen heb je nog veel meer opties. Zo kun je bijvoorbeeld met een speciaal filter de zon bekijken. Bekijk nooit de zon zonder filter. Indien je dit wel doet zal je direct blind zijn! Laat je altijd goed informeren over een zon filter voordat je deze wilt gebruiken.

Naast een filter voor de zon heb je ook andere filters. Denk bijvoorbeeld gele, rode, oranje of groene filters. Elk filter heeft zijn eigen eigenschappen. Zo kun je bijvoorbeeld met een geel filter het contrast vergroten om zo de maanlandschap kenmerker beter waar te nemen.

Met een barlow lens kun je de vergroting van de gebruikte lens verdubbelen of verdriedubbelen. Bijvoorbeeld je gebruikt een lens die 50 keer vergroot kun je in combinatie met een 2x barlow lens 100 keer vergroten. Zo kun je verschillende combinaties maken zonder dat je extra lenzen hoeft te kopen.

Ook zijn er bepaalde telescopen zeer geschikt om een camera op te plaatsen. Hierdoor kun je foto’s maken van de verschillende objecten die je via de telescoop kunt waarnemen. Hier kun je prachtige foto’s mee maken. Maar laat je niet misleiden door de foto’s die je op internet ziet.

Verschillende typen telescopen

Een telescoop is niet zomaar een telescoop. Er bestaan verschillende typen met allemaal hun eigen voor en nadelen. Een refractor werk op basis van lenzen. Een reflector werkt op basis van spiegels. Een Catadioptric is een combinatie van beide. Ze werken allemaal sterk verschillend van elkaar.

Refractor

Een refractor telescoop werkt op basis van lenzen.

De voordelen van een refractor:

  • Vereisen weinig onderhoud
  • Bestaat uit een afgesloten buis
  • Kan hoge contrastbeelden geven (ideaal om planeten en de maan waar te nemen)

De nadelen van een refractor:

  • Een kleine diameter ( 3 tot 5 inch) dit is voor vele objecten te klein
  • Heeft meestal een zenitprisma nodig om comfortabel te kijken
  • Prijs per inch is vaak duurder dan andere type telescopen

Reflector

Een reflector telescoop werkt op basis van spiegels.

De voordelen van een reflector:

  • Grote diameters voor een relatief goedkope prijs
  • Hoge optische kwaliteit
  • Heeft een even aantal spiegels, je ziet dus geen spiegelbeeld

De nadelen van een reflector:

  • Kleine beeldvervorming door de parabolische spiegel

Catadioptisch

Een Catadioptische telescoop is een combinatie van beide.

De voordelen van een Catadioptisch:

  • Draagbaarheid
  • Zeer geschikt voor astrofotografie
  • Gebruikersgemak

De nadelen van een Catadioptisch:

  • Beeld is minder scherp in vergelijking met een reflector
  • Aanschafprijs is aan de dure kant
  • Zenitprisma aanbevolen

In de praktijk

Laat je niet verleiden door de prachtige foto’s van het heelal die je op internet ziet. Dit is namelijk niet de werkelijkheid indien je door een telescoop kijkt. De foto’s die zijn gemaakt zijn wel degelijk echt maar deze worden op een speciale manier gemaakt. Hierdoor zijn kleuren en details beter waar te nemen dan dat je daadwerkelijk ziet. Ook zie je sommige dingen helemaal niet terwijl je ze op een foto wel ziet.

Wil je voor de eerste keer een telescoop kopen is het dus belangrijk om te beginnen met een binoculair (verrekijker). Hierdoor krijg je alvast een goed beeld wat je kunt verwachten met een telescoop.


  Lees tijd: 10 minuten
Deel op