Spaarpot: € 1,58 +/- € 0,03 p/j
Uitbetaling:

Laptops

7. Overzicht laptop onderdelen

Een laptop bestaat uit vele verschillende onderdelen. Het langzaamste onderdeel bepaalt de snelheid van een laptop. Lees hier waar je op moet letten.

Belangrijke componenten laptops

Voordat we alle laptops op een rijtje gaan zetten is het belangrijk om te weten wat je precies koopt. Een laptop bevat vele onderdelen en zijn allemaal afhankelijk van elkaar. In de basis bepaalt het langzaamste onderdeel van de laptop hoe de laptop presteert.

Doordat er zoveel onderdelen, merken en fabrikanten zijn kun je laptops niet één op één met elkaar vergelijken. Laptop A met een processorsnelheid van 2.5 GHZ wil niet zeggen dat deze sneller en beter is dan laptop B met een processorsnelheid van 2 GHZ. We gaan de belangrijkste onderdelen bijlangs zodat je altijd weet waar je naar moet kijken als je een nieuwe laptop gaat aanschaffen.

De belangrijkste basis onderdelen van een laptop:

  • Processor
  • Geheugen
  • Harde schijf
  • Grafische kaart
  • Moederbord

Deze vijf onderdelen bepalen hoe snel de laptop werkt. Voor elk onderdeel zijn tientallen verschillende opties te verkrijgen. Daarom bestaan er ook honderden verschillende laptops waarvan elke laptop weer andere onderdelen bevat. Voor een niet technische consument zie je dan al snel door de bomen het bos niet meer…

De processor

CPU

 De processor is het hart van de laptop. De processor wordt ook  wel CPU (Central Processing Unit) genoemd. De CPU stuurt alle    componenten van de laptop aan. De snelheid van de CPU wordt    uitgedrukt in GHZ. Een misverstand is dat hoe meer GHZ een CPU    heeft hoe sneller deze is. Dat is niet waar.

 Elke processor heeft zijn eigen architectuur. De twee grote fabrikanten op CPU gebied zijn Intel en AMD. In vrijwel elke laptop zal een Intel of een AMD CPU aanwezig zijn.

Hoewel CPU’s van beide fabrikanten dezelfde CPU snelheid (GHZ) kunnen hebben werkt alles onder de motorkap op een volledig andere manier.

Je kunt het vergelijken met een Ferrari en een Tesla. Vanaf de buitenkant zijn het allebei sportieve auto’s met ongeveer hetzelfde aantal PK’s. Maar een Ferrari gebruikt benzine als brandstof en een Tesla gebruikt elektriciteit. Oftewel compleet verschillend van elkaar. Het heeft dus niet zoveel zin om op basis van het aantal GHZ te bepalen wat de beste laptop/cpu is.

De processor heeft als taak om alle componenten aan te sturen. In de praktijk betekent dit hoe snel softwareprogramma’s en taken afgehandeld kunnen worden. Een zwaar software programma vereist veel rekenkracht. Is de CPU niet krachtig genoeg kan alles sloom/traag aan gaan voelen. Of het programma start überhaupt niet op of resulteert in foutmeldingen.  

De rekenkracht van een processor heeft te maken met het aantal cores en de snelheid van deze cores. Dit kun je het beste vergelijken met de motor van een auto. Een 6 cilinder motor heeft meer pk’s dan een 4 cilinder. Standaard heeft een CPU 2 cores. De snellere CPU’s hebben 4 cores aan boord. In gewone computers soms zelfs 6 of meer cores.

Aan de andere kant zegt het aantal cores ook niet alles. Als er een software programma wordt gebruikt welke maar 4 cores kan aansturen heb je niet zoveel aan 6 cores. Veruit de meeste software programma's zijn geoptimaliseerd voor 2-4 cores. Overigens zal je in een laptop ook geen CPU met 6 cores vinden dus dat scheelt.

Maakt een CPU vandaag de dag nog het verschil? Voor standaard gebruik niet. Een snelle CPU is alleen van belang voor specifieke (zware) software taken. Een goed voorbeeld zijn games. Voor standaard laptop gebruik, bijvoorbeeld tekstverwerking, internetten en video’s kijken is tegenwoordig elke CPU ruimschoots voldoende.

De beste processor

De beste processor is relatief. Dat is puur afhankelijk van wat je met de laptop wilt gaan doen. Op basis van absolute snelheid zijn de Intel CPU’s heer en meester. Ben je op zoek naar de aller snelste CPU koop dan altijd een Intel. In het volgende overzicht zie je een relatieve score op basis van honderden CPU’s van zowel Intel als AMD.

De beste CPU hoeft niet de snelste CPU te zijn. Het is verstandig om te kijken naar de prijs/prestatie verhouding. Intel CPU’s mogen dan wel (veel) sneller zijn, AMD CPU’s zijn vaak veel goedkoper. De beste CPU voor jou is dus afhankelijk van de software die je gebruikt en je budget.

Het geheugen

geheugenHet geheugen wordt uitgedrukt in GB´s (GigaBytes). Geheugen wordt gebruikt om software programma's tijdelijk in op te slaan. De processor spreek (wanneer nodig) het geheugen aan om taken af te handelen. Veel mensen verwarren het geheugen met de opslagcapaciteit van de harde schijf. Maar dit staat helemaal los van elkaar.

Het interne geheugen is vele malen sneller dan een harde schijf. Daarnaast is de afstand/connectie tussen de CPU en het geheugen sneller. Zo kunnen softwarematige taken zo snel mogelijk afgehandeld worden.

De hoeveelheid geheugen bepaalt hoeveel stukjes software er opgeslagen kan worden. Gebruik je bijvoorbeeld zware softwareprogramma’s (bijvoorbeeld games, of beeldbewerkingsprogramma’s) is meer intern geheugen aan te raden.

Geheugen wordt steeds verder ontwikkeld. Zonder er te diep op in te gaan is het meest standaard geheugen DDR. Inmiddels zitten we bij DDR versie 4. Bij vele laptops zal je de term DDR geheugen voorbij zien komen. DDR4 is op moment van schrijven vrij nieuw. Maakt het uit of de laptop DDR3 of DDR4 geheugen gebruikt? Nee. De snelheidswinst is totaal niet te merken. Het totale aantal GB geheugen is meer van belang.

Voor huis tuin en keukengebruik heb je ruimschoots voldoende aan 4 tot 8 GB geheugen. Aangezien geheugen niet heel erg prijzig is kun je het beste kiezen voor 8GB. Zo ben heb je ook in de toekomst ruim voldoende geheugen aanwezig. Alles boven de 8GB is overbodig. Tenzij je zeer zware softwareprogramma’s gebruikt welke meer dan 8GB vereisen.

De harde schijf

Op de harde schijf worden alle softwareprogramma’s opgeslagen. Niet te verwarren met het interne geheugen. Zodra de laptop wordt uitgeschakeld wordt het interne geheugen geleegd. Op een harde schijf blijft alle informatie staan en is gewoon weer beschikbaar zodra je de laptop aanzet.

De harde schijf is vaak het langzaamste onderdeel van de gehele laptop. Ben je op zoek naar een snelle laptop is een snelle harde schijf ten zeerste aan te raden. Een traditionele harde schijf bestaat uit vele losse onderdelen. Tegenwoordig is een SSD de standaard. SSD staat voor Solid State Drive. Je kunt een SSD het beste vergelijken met het interne geheugen van een computer. Het is zeer snel en bevat geen bewegende onderdelen meer.

Welke laptop je ook koopt, het is belangrijk dat er een SSD in zit. Traditionele harde schijven raken na verloop van tijd vervuild met allerlei stukjes software. Hierdoor wordt de harde schijf steeds trager. Het opstarten duurt langer, je moet langer wachten voordat je aan het werk kunt en alles voelt is het geheel trager aan. Hier heb je met een SSD geen last van.

Een SSD vind je voornamelijk in nieuwe laptops. Het enige nadeel van een SSD is de prijs. Voor het opslaan van bestanden is een SSD niet noodzakelijk. Een traditionele harde schijf is dan prima. Je kunt bijvoorbeeld alle programma’s en het besturingssysteem (Windows) installeren op een SSD. En alle losse bestanden zoals video’s en documenten opslaan op een traditionele harde schijf. Dit scheelt in de kosten.

Maakt het uit welke SSD er in de laptop zit? In principe niet. Een SSD is al zo snel dat het in de basis niet uitmaakt welke SSD er in de laptop zit. Tenzij je specifiek op zoek bent naar de snelste SSD of het beste merk.

Zo ziet een traditionele (trage) harde schijf er uit:

Zo ziet een SSD er uit:

SSD

Zoals je kunt zien is een SSD vele malen kleiner, (veel) sneller, bevat geen bewegende onderdelen meer, is stiller, koeler, maakt geen lawaai en verbruikt minder stroom. 

De grafische kaart

De grafische kaart, ook wel videokaart genoemd, verwerkt alle signalen en stuurt deze signalen door naar het beeldscherm. De grafische kaart bepaalt hoeveel details er op het scherm te zien zijn. Voor simpele taken zoals tekstverwerken, internetten of video’s bekijken maakt het niet uit wat voor grafische kaart er aanwezig is.

Voornamelijk games en specifieke beeldbewerkingsprogramma’s zijn sterk afhankelijk van de grafische kaart. Ook het gebruikte beeldscherm en de resolutie is hierbij van belang. Hoe hoger de resolutie hoe krachtiger de grafische kaart moet zijn om alles soepel weer te kunnen geven. Zoals genoemd maakt het niet uit welke videokaart in de laptop zit als je standaard simpele taken wilt uitvoeren.

Vaak hebben laptops een onboard grafische kaart. Dat houdt in dat de videokaart op het moederbord zit in plaats van een los component. Een onboard videokaart werkt op basis van shared memory. Dat betekent dat de videokaart het interne geheugen aanspreekt om zijn taken af te handelen. Een losse videokaart heeft zijn eigen interne geheugen. Kijk altijd naar de minimale systeemvereisten van het programma dat je wilt gebruiken om te bepalen of een onboard videokaart voldoende is.

Zo ziet een simpele losse grafische kaart er uit:

Grafische kaart

Het moederbord

Het moederbord verbind alle componenten met elkaar samen. Het moederbord bepaalt welke CPU en welk type geheugen er gebruikt kunnen worden. Je kunt dus niet zomaar een CPU verwisselen met een ander type. Alle componenten moeten op elkaar afgestemd zijn.

Het moederbord bepaalt ook alle andere functies van de laptop. Denk bijvoorbeeld aan de USB aansluitingen, het aantal netwerkpoorten en Wi-Fi/Bluetooth. Over het algemeen hebben alle moederborden deze standaard aansluitingen aan boord. Ook bepaalt het moederbord hoeveel harde schijven en geheugen er aanwezig kan zijn.

Het moederbord bepaalt dus eigenlijk hoe de laptop in zijn geheel gaat functioneren. Is dit erg belangrijk? Voor standaard gebruik niet. Het komt niet vaak voor dat mensen een CPU of geheugen gaan vervangen in een laptop. Dit komt bij een computer veel vaker voor. Het belangrijkste is dat alle gewenste connecties (USB,Wi-FI, etc) aanwezig zijn.

Voorbeeld van een modern moederbord:

Moederbord

  • Onder de fan + heatsink zit de CPU
  • In de twee gele balken (en de zwarte daar direct naast) kan geheugen in geplaatst worden
  • In de blauwe balk kan de grafische kaart geplaatst worden.
  • Onder het logo van Asus in het midden zit de chipset welke het moederbord aanstuurt. Deze chipset bepaalt welke functies het moederbord heeft en welke componenten aangestuurd kunnen worden (zoals het type CPU). 

Overigens is dit een plaatje van een standaard computer moederbord. Je moet je voorstellen dat in een laptop alles in elkaar is geperst. 

Overzicht laptop componenten

Om het overzicht compleet en makkelijk leesbaar te maken hier een kort overzicht van de componenten en waar ze voor gebruikt worden:

  • Processor: stuurt alle componenten aan. Wordt aangeduid als CPU en de snelheid wordt uitgedrukt in GHZ. Je kunt CPU’s niet met elkaar vergelijken op basis van alleen de snelheid.

  • Geheugen: opslag voor tijdelijke softwareprogramma's. DDR4 is op moment van schrijven de snelste variant. Wordt uitgedrukt in GB. 4 tot 8 GB is ruim voldoende. Alles hoger dan 8 GB is overbodig (uitzonderingen daargelaten).

  • Harde schijf: opslag voor data en het besturingssysteem. Is over het algemeen het langzaamste onderdeel van de laptop. Kies altijd voor een laptop met SSD. Een SSD werkt op basis van flashgeheugen en bevat geen bewegende onderdelen meer. Blijft ook op lange termijn erg snel.

  • Grafische kaart: verwerkt alle signalen en stuurt deze signalen door naar het beeldscherm. Voor standaard gebruik maakt het type grafische kaart weinig uit. Voor specifieke applicaties zoals games moet je de grafische kaart afstemmen op je eisen. Bij de meeste laptops wordt er gebruik gemaakt van een onboard grafische kaart. Deze kaart zit op het moederbord en deelt het interne geheugen met de laptop.

  • Moederbord: sluit alle componenten op elkaar aan. Het moederbord bepaalt welke CPU, het type geheugen en welke aansluitingen (USB,Wi-Fi, etc) er gebruikt kunnen worden.

Op basis van deze componenten zijn honderden verschillende mogelijkheden om een laptop samen te stellen. Geen enkele laptop is gelijk aan elkaar. Stem je laptop af op je doel. Wil je een snelle laptop? Kijk dan eerst of er een SSD aanwezig in plaats van te kijken naar de snelheid van de CPU.

Zijn laptop componenten vergelijkbaar met computers?

Als je gaat kijken naar de specificaties van een laptop en een gewone computer zal je veel overeenkomsten zien. Onderdelen in een laptop zijn kleiner en compacter. Ook kun je de componenten niet zomaar met elkaar vergelijken.

Een CPU in een gewone computer is vaak veel krachtiger dan een laptop variant. Vooral het aantal cores kan erg misleidend zijn. Een Core i7 in de desktop variant heeft altijd 4 cores aan boord. Een Core i7U (mobiele variant) heeft niet altijd 4 cores aan boord. In het volgende overzicht van Intel kun je dit controleren.

Laptops kun je eigenlijk totaal niet vergelijken met een gewone computer. Een computer is voor dezelfde prijs vele malen sneller op alle vlakken. Bij een laptop moet je heel goed kijken naar de specificaties en typenummers. Voor je het doorhebt koop je een i7 CPU met 2 cores terwijl je op zoek bent naar 4 cores.